Bedrijfslening of bedrijfskrediet

Schuld- of vermogensfinanciering?

Om te kunnen functioneren, heeft een organisatie uiteraard geld nodig. Hiervoor heeft zij in iedere fase van haar bestaan de keuze tussen:

  • risicodragend vermogen
  • vreemd vermogen
  • een combinatie van beide

Bij vermogensfinanciering kan je denken aan:

  • zelf kapitaal inleggen
  • crowdfunding
  • informal of angel investment
  • het aantrekken van (early stage) venture capital
  • een beursnotering (aandelenuitgifte)

Vreemd vermogen heeft meestal de vorm van:

  • een lening bij familie of bekenden
  • een bedrijfslening bij een bank
  • een lening van een specifiek overheidsfonds
  • Het uitgeven van obligaties

Alle vormen van financiering kennen hun voor- en nadelen

Zo heeft een bedrijf bij een aandelenuitgifte of het aantrekken van venture capital te maken met minder voorwaarden en verplichtingen dan bij een bedrijfslening. Dat kan deze vorm van financiering aantrekkelijk maken.

Schuldfinanciering is daarentegen voordeliger, aangezien de rentelasten in veel gevallen aftrekbaar is. Dividend betaal je pas na belasting en ‘kost’ het bedrijf daarmee meer. Dit heeft te maken met het feit dat een kredietverlener prioriteit krijgt boven een aandeelhouder in geval van faillissement; aandelen zijn risicovoller voor de belegger, en dus duurder voor de uitgevende partij.

Wat voor welk bedrijf de beste optie is hangt in principe af van de structuur, de strategie en de fase waarin het bedrijf zich bevindt. Maar sinds de financiële crisis van de afgelopen jaren is het niet meer zo makkelijk om aan een bedrijfslening of bedrijfskrediet te komen.

Banken hebben bijvoorbeeld hun voorwaarden aangescherpt en nemen beduidend minder risico’s dan voor de crisis. Wie nog wel een lening krijgt, betaalt hier ook een stevige prijs voor.

Voor startende ondernemers is dit een lastige situatie. Zelf gelooft de ondernemer natuurlijk in zijn businessplan, maar de bank durft het niet altijd aan.

Overweeg je toch om in je financieringsbehoefte te voorzien door een bedrijfslening- of krediet? Hieronder zetten we de mogelijkheden uiteen: waar moet je op letten en wat zijn de voor- en nadelen van iedere financieringsvorm?

Een lening afsluiten, zo oud als de wereld

Al sinds de Middeleeuwen lenen particulieren, banken en de overheid geld uit aan bedrijven. Geld waarmee bedrijfsinvesteringen kunnen worden gedaan. Zonder deze bedrijfsleningen zouden veel van de ons bekende multinationals vandaag de dag niet bestaan. Het principe is simpel: je ruilt over de tijd. Op dit moment leen je om te investeren, zodat je in de toekomst genoeg geld zal verdienen om de lening af te betalen en je business draaiende te houden. Of zelfs te laten groeien.

Dit gebeurt uiteraard niet alleen in het bedrijfsleven.

Denk maar aan studieleningen, hypotheken en bouwdepots. Geld naar voren halen om het nu te gebruiken, met als doel er later meer van te hebben, we doen het (bijna) allemaal.

De mogelijkheden

Durfkapitaal: lenen bij een particulier

Sommige ondernemers beginnen hun bedrijf met een lening van een particulier. Vroeger werd deze regeling een 'Tante Agaath' lening genoemd, tegenwoordig wordt meestal simpelweg gesproken van durfkapitaal. Deze term is enigszins verwarrend, aangezien het wordt gebruikt voor zowel bij het investeren in aandelen als bij het verstrekken van een lening.

In dit geval gaat het echter om de durfkapitaal-regeling. Vroeger gaf deze een fiscaal voordeel voor een particulier die een lening verschaft aan een startende ondernemer. Sinds 2013 zijn de fiscale voordelen echter komen te vervallen.

Deze lening heeft de vorm van een achtergestelde lening. Hierbij hebben andere schuldeisers voorrang op de kredietverlener in kwestie. Dit kan voor banken wel interessant zijn, waardoor zij eerder bereid zijn financiering te verstrekken. Bovendien kan een achtergestelde lening in sommige gevallen worden beschouwd als onderdeel van het garantiekapitaal, waardoor het nog makkelijker zou kunnen worden de onderneming met vreemd vermogen te financieren.

Bancaire financiering

Naast particulieren, kan je natuurlijk terecht bij een bank. Hierbij moet allereerst een onderscheid gemaakt worden tussen een bedrijfskrediet en een bedrijfslening. Ook al worden deze twee vaak als synoniemen gebruikt, er is in de bankwereld wel degelijk een verschil.

  • Bedrijfskrediet van de bank

    In het geval van een krediet, ook wel rekeningcourantkrediet genoemd, kan je rood staan op je betaalrekening bij de bank.

    Het krediet kent voorwaarden waaraan je moet voldoen, een limiet en een (vaak variabel) rentepercentage. Soms verlangt de bank een zogenaamde bereidstellingsprovisie: kosten voor het niet gebruikte deel van het rekeningcourantkrediet.

    Deze vorm van financiering is vooral handig indien je regelmatig te maken hebt met korte termijn financieringsbehoefte en als je wilt kunnen aflossen op eigen initiatief. Een krediet is namelijk over het algemeen snel af te sluiten en op te zeggen.

    Het variabele rentepercentage kan kostentechnisch uiteraard zowel een voor- als een nadeel zijn, maar is in het kader van begroting- en risicoanalyse nadelig. Omdat een rekening courant krediet flexibiliteit biedt, is de rente vaak hoger dan die op een (middel)lange termijn lening.

  • Bedrijfslening van de bank

    Is je bedrijf inmiddels gegroeid en heb je hierdoor meer financiering nodig? Dan is het tijd om op zoek te gaan naar financiering in de reguliere financiële sector; een bedrijfslening. Dit is een lange termijn financiering met een looptijd van over het algemeen minimaal 1 jaar. Ook hier heb je te maken met voorwaarden of convenanten, zoals een solvabiliteitseis of de verplichting een door een accountant gecontroleerde jaarrekening op te leveren. Het kan zijn dat het geleende geld alleen mag worden aangewend voor vooraf afgesproken doelen.

    Meestal worden bij een bedrijfslening periodieke aflossingen afgesproken en kan niet boetevrij vervroegd worden afgelost.

    Deze vorm van bedrijfsfinanciering is handig voor investeringen in bijvoorbeeld panden en machines.

    Voor zowel het afsluiten van een bedrijfskrediet als een bedrijfslening zullen meestal zekerheden gevraagd worden. Dit kan in de vorm van onroerend goed of voorraden zijn, maar ook een verpanding van debiteuren behoort tot de mogelijkheden.

  • Lease

    Als je een bedrijfslening hoofdzakelijk wilt gebruiken voor een investering in een auto, machine of ander materieel vast actief, dan is wellicht lease ook een optie. Hierbij kan je het bedrijfsmiddel gebruiken en tegelijkertijd ‘afbetalen’ aan de leasemaatschappij. De vergoeding wordt van tevoren afgesproken. Je kunt zowel kiezen voor finance lease, waarbij je aan het eind van de looptijd eigenaar wordt van het actief, als voor operational lease, waarbij de leasemaatschappij de eigenaar blijft.

Debiteuren- en voorraadfinanciering

Naast materiele vaste activa, kan een groot deel van je bezittingen de vorm hebben van debiteuren of voorraden. Beide kan je laten financieren door een bank. Hierbij is in feite sprake van een lening met verpanding, de debiteuren en/of voorraden dienen namelijk als onderpand.

Deze bedrijfslening kan een uitkomst zijn als hoge debiteuren- en voorradensaldi ervoor zorgen dat je regelmatig een tijdelijk tekort aan liquide middelen hebt. 

Ook factoring is een veel gebruikte (voor) financieringsvorm van debiteuren.

Vreemd vermogen van de overheid

  • De microlening
    Als kleine onderneming heb je de mogelijkheid om een zogenaamde micro bedrijfslening af te sluiten. Hierbij kan je kiezen tussen een Microkrediet en een MKB-krediet, met maxima van respectievelijk EUR 50.000 en EUR 250.000. Dit kan bij de stichting Qredits, een onafhankelijke kredietverstrekker gestart op initiatief van de Rijksoverheid en verschillende banken in Nederland. Qredits is een organisatie zonder winstoogmerk. Hierdoor heb je niet te maken met de diverse opslagen die door banken worden gehanteerd. Daarnaast geeft Qredits ondernemers advies in de vorm van coaching en begeleiding. 
     
  • Innovatiekrediet MKB+

    Is je bedrijf innovatief en actief op technisch of klinisch gebied en moet je hiervoor veel investeren voordat er omzet binnenkomt?

    Dan kom je misschien in aanmerking voor een krediet bij het zogenaamde innovatiefonds MKB+ van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Zij proberen met deze vorm van kapitaalverstrekking een gat op te vullen op de kapitaalmarkt, aangezien banken vaak huiverig zijn om een bedrijfslening te verstrekken aan een bedrijf dat nog geen omzet heeft.

    Het voordeel van dit krediet is dat je het geleende geld alleen terug hoeft te betalen als de ontwikkeling succesvol is. Het wordt verstrekt aan zowel grote als kleine en aan zowel startende als gevestigde ondernemingen. Uiteraard krijg je deze speciale bedrijfslening alleen als je aan bepaalde voorwaarden voldoet. Het volgende moet in ieder geval worden ingeleverd:

    • Een businessplan
    • Een projectplan
    • Een financieel plan

Hierbij moet een uitgebreide risicoanalyse zijn gemaakt en de business case moet onderbouwd zijn door een grondige analyse van de markt en de toegevoegde waarde voor de klant.

  • Borgstelling MKB kredieten 

    Naast het innovatiekrediet MKB+ helpt de RVO ook gevestigde MKB-ondernemers vooruit op het gebied van financiering via reguliere banken. Zij heeft hiervoor het zogenaamde borgstellingskrediet in het leven geroepen. Met deze faciliteit staat de overheid borg tot 1 miljoen euro voor een bedrijfslening. Hierbij is een eenmalige provisie verschuldigd, maar kunnen de leningsvoorwaarden een stuk gunstiger uitvallen dan zonder borgstelling. Het kan zijn dat een onderneming hierdoor wel in aanmerking komt voor een lening, die zij niet zou krijgen zonder deze vorm van staatsgarantie.

    De onderneming moet hiervoor wel aan een aantal voorwaarden voldoen. Zo moet zij in ieder geval:

    • Maximaal 250 FTE in dienst hebben
    • Een jaaromzet tot 50 miljoen euro of een balanstotaal tot 43 miljoen euro hebben.

De volgende sectoren zijn uitgesloten van deze borgstelling:

  • vastgoed en exploitatie
  • verzekerings- en financieringsbedrijf
  • publiek verzekerde zorg
  • land- en tuinbouw
  • visserij
  • dierenartsen
  • notarissen
  • advocatuur
  • deurwaarders.

Voor starters gelden extra mogelijkheden. De overgang van starter naar gevestigde onderneming wordt gelegd bij een driejarig bestaan.

Het aanvragen van een borgstellingskrediet verloopt via de eigen bank en valt samen met het aanvragen van de bedrijfslening. Daarom moet de onderneming wel door de kredietwaardigheidstoets van de betreffende bank heen komen. De bank zal vervolgens aan de hand van de bestaande criteria van de borgstelling en haar eigen voorwaarden bepalen of de ondernemer in kwestie in aanmerking komt voor garantie. 

  • EIB-projectlening

    Als je bedrijf een project gaat starten waar meer dan EUR 25 miljoen mee gemoeid is, dan maak je wellicht kans op een lening bij de Europese Investerings Bank. Deze bank is eigendom van alle EU-landen en heeft als doelen het stimuleren van de groei en de werkgelegenheid in Europa, het bijdragen aan maatregelen om klimaatverandering op te vangen en het bevorderen van het EU-beleid buiten Europa. Hiervoor leent zij geld op de kapitaalmarkten. Dit geld wordt vervolgens tegen gunstige tarieven beschikbaar gesteld aan zowel kleine als grote spelers.

    Voor kleinere projecten, met een omvang van minder dan EUR 25 miljoen, loopt de financiering via enkele reguliere banken. Mocht je dus een bedrijfslening willen afsluiten bij een bank, bekijk dan eens of je in aanmerking komt voor een EIB lening, en daarmee een rentekorting.

Obligaties uitgeven
In plaats van in een keer een lening af te sluiten bij particulieren, banken of de overheid, kan je er ook voor kiezen om obligaties uit te geven. Investeerders, zowel groot als klein, lenen jou hiermee geld en hebben recht op periodieke uitkering van rente.

Aan het einde van de looptijd moet je het geleende geld weer terugbetalen.

In Europa zijn bedrijven erg afhankelijk van bankkrediet. In de VS is het veel gebruikelijker om obligaties uit te geven. Met Nxchange kan je ook gemakkelijk en voordelig een obligatie uitgeven om geld op te halen.

Het voordeel van het uitgeven een obligatie boven het aangaan van een bedrijfslening zit hem vooral in de kosten: je hoeft minder rente te betalen dan bij een bank. Dit komt doordat de obligatielening (meestal) verdeeld is over meerdere schuldeisers. 

De keuze is aan jou

Zoals je ziet zijn er verschillende varianten van bedrijfsleningen en bedrijfskredieten beschikbaar voor ondernemers. Je kunt terecht bij particulieren, banken en de overheid. Ook kan je de schuld over meerdere mensen verdelen, in de vorm van een obligatielening.

Allereerst moet je jezelf zoals gezegd afvragen of je jouw bedrijf wilt financieren met schulden en/of eigen vermogen en in welke verhouding.

Heeb je deze keuze eenmaal gemaakt, dan kan je, afhankelijk van het stadium waarin jouw bedrijf zich bevindt, kiezen voor een krediet, (micro)lening of obligatie-uitgifte. Misschien kom je zelfs wel in aanmerking voor een innovatiekrediet.

Mocht je daarnaast ook gebruik willen maken van risicodragend vermogen, kijk dan eens naar de mogelijkheden voor een aandelenuitgifte, bijvoorbeeld via Nxchange. Veel ondernemers denken niet aan deze optie, maar een beursgang is bereikbaarder dan je denkt. Zo kan je, ondanks de beperkingen door de financiële situatie van de afgelopen jaren, toch uitkomen op de voor jouw onderneming meest gunstige financieringsstructuur.

Neem contact met ons op voor meer informatie over het aantrekken van kapitaal door obligaties of aandelen uit te geven.